Algemeen

Wat is winti
De betekenis van het woord ‘winti’ is wind. Maar de term Winti komt oorspronkelijk uit Afrika. In oud afrika gebruikte men de term winti binnen het spirituele cultuur als hoofd benaming voor de gidsen. Vandaag de dag wordt het binnen het surinaamse winticultuur nogsteeds toegepast. Wij als mens hebben zo onze gaven, waarbij bepaalde zintuigen kunnen worden versterkt. Een ieder op eigen manier, maar zoals met alles gaat het gepaard met ontwikkeling en tijd. De meeste onder ons hebben onze gaven al sinds kinds af aan. Maar hoe het dan ook meestal wordt onderdrukt door de ouders, leren we er vroeg of laat toch mee om te gaan. Meestal als wordt het onderdrukt als kind, komt het later in het leven toch weer terug. Je bent inmiddels zoals God je heeft gemaakt, al kunnen de meeste onder ons er niet mee om gaan, en hebben de meeste ouders dus een tekort aan begrip en inzicht, om een kind er op de juiste wijze in te begeleiden. Toch zijn we zoals we zijn, en zal het zich vroeg of laat toch ontwikkelen op eigen manier. Enkele ouders/verzorgers hebben er begrip en respect voor, en zullen het accepteren zoals het is. Men zal dan hetgeen tot eigen ontwikkeling toe staan, en een kind voorzien van de benodigde begeleiding. Zo kunnen bepaalde mensen de winti’s ook waarnemen, zonder daarvoor in bezit te geraken (in trans gaan) van een winti. Wees er wel voorzichtig mee, want in de bijbel staat onder andere vermeldt de geest te beproeven of het van God is. Zoals in het leven er altijd een andere kant is, is het ook zo in de winticultuur. Want er zijn goede en kwade winti’s onder ons. Hierbij geef ik direct het advies, zo goed en positief mogelijk te leven. Wees eerlijk en oprecht, en heb altijd respect als basis voor een ieder, en zo dus ook voor de winti’s.

Indien een winti bezit neemt van de uitverkorene, kan het de mens geheel of deels overnemen, zodat de mens de sessie niet kan beïnvloeden. Dit deels overnemen komt ook voor indien de winti op deze wijze verkiest boodschappen over wilt brengen aan de medium. Anderen onder de mensen die werken met hun winti’s kunnen krijgen dromen of visioenen door. De één sterker en zuiverder dan de ander, alles afhankelijk van ontwikkeling, zuiverheid en levenswijze. Dus zoals u al kunt zien, hoeft niet elke winti bezit te nemen van de medium, want zij die bijvoorbeeld kunnen horen, kunnen op deze wijze boodschappen overbrengen, indien men dat toepast om de medemens behulpzaamheid te bieden. Maar indien er zwaar werk moet worden verricht, komt het vaak voor dat de medium in trans geraakt van een winti.

Elementen
Winti’s zoals wij die kennen zijn allen verbonden aan elementen. Daaronder verstaan wij de volgende elementen: ‘Lucht’, ‘Bos’, ‘Aarde’ & ‘Water”. De meeste zijn verbonden aan één of hoogstens twee van deze elementen, waarbij er altijd één element het krachtigst beheersbaar is. Door samen te werken kunnen winti’s rond de 2 a 3 elementen krachtig beheersen.

Voor informatie betreft de winti’s zelf, en te leren waar ze vandaan komen, hoe ze zijn en wat voor klederdracht ze dragen en meer, kunt u terecht bij de bovenstaande subknoppen. En indien u iets wenst toe te voegen of te vragen, bent u altijd welkom om contact met ons op te nemen.

Soorten tapu’s
Binnen de cultuur kennen we verschillende soorten tapu’s. Zoals de erf-tapu, oso-tapu en de skin-tapu. Het woord tapu betekend: sluiten. Dus met een tapu wordt dus bedoeld: afsluiten (ter bescherming tegen het kwaad). Ter bescherming is het dus mogelijk op een bepaalde wijze een tapu te prepareren.

De erf-tapu
Voor een erf-tapu is het nodig te onderzoeken welke winti’s op het erf wonen, en wat zij accepteren om als tapu voor hen te prepareren. Een erf-tapu is ook wel bekend als Dyari. Dit soort tapu’s zijn gevaarlijk voor pasgeboren baby’s en hebben ook trefu’s om aan te houden. Indien men deze overtreed, verliest de tapu onmiddellijk zijn kracht en werking. Indien men komt te verhuizen behoord men de tapu te verwijderen, want deze werkt niet voor de nieuwe bewoners van het erf. Het is ook belangrijk te weten dat je komfo’s zicht gepasseerd kunnen voelen indien men teveel opzoek gaat naar een tapu. Want in werkelijkheid bestaat er geen betere tapu dan je komfo’s zelf. Indien je goed leeft, je lichaam goed onderhoud, en met respect, vertrouwen en harmonie leeft met je komfo’s en je jezelf houd aan je trefu’s, dan is er geen betere tapu te prepareren, en heeft u dus niets te vrezen.

De oso-tapu
Bij een oso-tapu spreekt men meestal over een drai baka obia of een pori obia. Deze dienen om kwaad & boze magie af te weren en/of terug te sturen. Dus of iemand nou met kwaad op afstand bezig is te sturen, of dat iemand met kwaad of boze bedoelingen binnen wilt komen, verliest dit bij het binnenkomen direct de werking of kan men (hoe gek het ook klinkt) niet eens binnen komen. Het kan ook dat de persoon zich zo beroerd gaat voelen dat hij of zij niet langer in huis wenst te blijven. Andere oso-tapu’s zijn de Prasarasibi (bezem) en de asisusu (hoefijzer). Een prasarasibi moet eerst worden bewerkt voordat deze als oso-tapu kan worden gebruikt. Een onbewerkte prasarasibi, heeft geen enkel effect als tapu en kan enkel voor de sier worden gebruikt. Ook bij het gebruik van de hoefijzer als tapu, is het van belang om te weten dat niet elk hoefijzer geschikt is. Het juiste hoefijzer voor een tapu is dat wat het paard onder de achterpoten heeft gedragen. Die zijn namelijk de poten waarmee het paard trapt als het zich verdedigt. Wie het hoefijzer van een voorpoot als tapu in huis heeft geplaatst, heeft dus geen enkele bescherming.

De skin-tapu
Een skin-tapu voor je lichaam, is toe te passen door middel van tapu’s die: op het lichaam worden gesmeerd, worden gedronken, aan een halsketting, ring of buikband moeten worden gedragen, in de schoen worden gedruppeld, in een flesje in de broekzak of tas worden meegenomen, in het lichaam wordt ingesneden zoals bij de boslandcreool. Allemaal met als doel ter bescherming van de persoon tegen negatieve magische invloeden.

Fyofyo (het boze oog)
Fyofyo is een magische ziekte die ontstaat door bemoeienis (tussenkomst) van Winti’s bij onenigheid tussen bloedverwanten en/of partners. Fyofyo kan enerzijds worden beschouwd als een straf van de Winti’s en anderzijds als een signaal aan de betrokkenen om te stoppen met elkaar negatief te bejegenen.

We onderscheiden de volgende vormen van fyofyo:

Kra-, Djodjo- en YeYe-fyofyo
Kan ontstaan wanneer een persoon ondanks herhaaldelijk waarschuwingen van de Kra , Djodjo of YeYe, toch in de fout is gegaan met zichzelf. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de persoon bepaalde Djodjo-trefu’s (pertinent) weigert na te leven. Of harde woorden richting (Djodjo) Winti’s heeft geuit. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren naar aanleiding van de informatie die men van een ziener heeftontvangen inzake de wensen van de Kra, Djodjo of Yeye.

Kabra of Jorka-fyofyo
Kabra of Jorka-fyofyo kan ontstaan als bijvoorbeeld familieleden de laatste wens van eenoverleden lid van de familie of wens van de Kabra zelf, niet ten uitvoer hebben bracht. Maar ook een vete (slepende ruzie) in de bere kan de bemoeienis van de Ede-Kabra met zich meebrengen.

Winti-fyofyo
Mensen die vechten om in het bezit te komen van bepaalde familie (ede-) Winti, kunnen worden getroffen door Winti-fyofyo. De Winti’s vragen veelal een lagere godheid om straffend op te treden tegen deze persoon. Dit is meestal de taak van de Ampuku.

Famirman- (bere-) fyofyo
Famierman-fyofyo kan een straf zijn die de familie-Winti’s of -Kabra’s hebben uitgeroepen over (een tak van) de familie. Deze fyofyo kan van generatie op generatie overgaan.

Oema-nanga-man-fyofyo (fyofyo tussen partners)
Partner fyofyo wordt ook wel ini-oso-fyofyo genoemd. Deze vorm van fyofyo ontstaat wanneer de man of de vrouw de ander domineert en herhaaldelijk kleineert, en bij tijden dat het goed gaat, doet alsof alles vergeten en vergeven is. Vaak worden er over en weer harde woorden geuit, die in ‘vredestijd’ niet worden teruggenomen. Dit soort ruzie’s veroorzaken wrevel en boosheid bij de komfo’s. Yeye mandi (gekwetst tot in de ziel) van de partner die gekleineerd wordt, kan hiervan het gevolg worden. Het kan dan zijn dat deze persoon geen seksuele gevoelens meer koestert voor zijn of haar partner. Een andere vorm van ini-oso-fyofyo is die, welke ontstaat als de vrouw zwanger is. Door de veranderende hormonale huishouding van de zwangere vrouw kan de relatie enige tijd onder hevige spanning komen te staan, waarbij er harde woorden of klappen vallen. Soms hebben deze harde woorden ook betrekking op het ongeboren vrucht. Vooral als een der ouders aangeeft dat het kind ongewenst is, kan dit kwalijke gevolgen hebben voor het gezin. Een veel voorkomende ritueel bij de Afro-Surinamer bij het neutraliseren van dit soort fyofyo is, dat de buik van de zwangere vrouw (kort) voor de bevalling wordt gewassen met water (meestal met blauw) of met een bier. Dit kan door de echtgenoot/vriend of grootouder van het ongeboren kind (vaak de grootmoeder) worden gedaan. Het grootste belang bij dit ritueel zijn de gesproken woorden. Men moet namelijk alle negatieve uitingen die men in het verleden heeft gedaan, terugnemen (puru ogri-mofo).

Pikinnengre-fyofyo (kinder-fyofyo)
Pikinnengre-fyofyo ontstaat wanneer er ruzie is tussen vader en moeder, bijvoorbeeld als de vader het kind niet mag zien, etcetera. Dit soort ruzie kan yeye-mandi bij het kind teweeg brengen waardoor deze ernstig ziek kan worden. Het kind kan dan hangerig worden, overgeven, plotseling dik of mager worden. Deze verschijnselen duiden op de aanwezigheid van Jorka’s (vooroudergeesten) die het kind willen wegnemen bij de ouders. Als er niet gauw wordt ingegrepen kan het kind overlijden en de ouders opschepen met een bere-fuka. Wanneer een der ouders niet wil meewerken aan ‘puru mofo’ of koti-fyofyo (b.v. de vader), kan iemand anders zijn plaats innemen om het kind te helpen. Soms moet het kind ritueel verkocht worden aan de persoon (baai pa). Sommige bonumans hebben liever een bai-ma en een bai-pa, die de ‘geestelijke’ ouders van het kind worden. De bai moet het kind vrijwaren van ruzies en harde woorden tussen de biologische ouders. Degenen die het kind kopen mogen niet tot de bere (familie) van het kind behoren. Ook bij de lowéman, een voorouder die terug is gekomen als kind (gereïncarneerd), staat de bai centraal. De loweman moet in de meeste gevallen eerst een prati-watra ondergaan alvorens hij gekocht kan worden. Het kopen van een kind is puur symbolisch.

Sabana-fyofyo
Onder sabana-fyofyo wordt verstaan: alle vormen van fyofyo die in een ver gevorderde (laatste) stadium verkeren waarbij er, als er niet onmiddellijk wordt ingegrepen, doden kunnen vallen. Als de fyofyo eenmaal is weggevlogen, is dat vaak het teken dat hulp niet meer zal helpen en dat de persoon zal sterven. Men zegt dan dat de fyofyo al “rijp” is.

Een tafra
Een tafra (rituele maaltijd) kan men houden voor de kra, de winti of de yorka. Dit ritueel gebeurt meestal onder begeleiding van de bonuman. De hoofdpersoon zit alleen aan tafel, en eet namens de winti of yorka iets van elk gerecht of drank. Na afloop eten ook de helpers en de genodigden een hapje mee.

Het doel
Het doel van een tafra is om je kra, djodjo, winti’s en voor wie die tafra ook wordt georganiseerd, te bekrachtigen. In het leven ben je als het ware constant in strijd met tegenwerkende krachten. Dit kost energie ten koste van je kra, djo-djo en winti’s. Daarom is het van belang zo goed en zuiver mogelijk te leven, zodat je de kracht(en) behoud en onderhoud. Ook na bepaalde zware kruidenbaden is de energie van onder andere je kra, vaak gedaald. Daarom is het van belang na bepaalde kruidenbaden voor winti’s/obia’s minstens een tóh te nemen. Een tóh is een minimale versie van een kra-tafra, bestaande uit bijvoorbeeld: rijst, ei en water. Een tafra dient dus als voeding ter spirituele bekrachtiging, en is dus wel degelijk van belang indien men zich bezig houd met de winti cultuur. Maar een tafra komt nooit als eerst, binnen culturele ontwikkelingen. Het komt in de meeste gevallen na de kruidenbaden.

De Djodjo winti’s
De Djodjo winti’s zijn als het ware de spirituele ouders van de mens. Deze komt tot de mens op het moment dat een eicel bevrucht wordt. De Djodjo neemt als eerste de verantwoordelijkheid op zich om over een mens te waken, en is tevens de hoofdwinti (hoofdengel) van een mens. Als iemand voor het eerst winti heeft is het meestal de djodjo winti van de persoon die zich openbaart. De Djodjo brengt de mens in contact met zijn karma en zijn jéjé (ziel). De jéjé geeft als het ware zijn boodschap door aan de Djodjo en deze brengt het in woorden aan de mens over. De jéjé en de Djodjo ondersteunen samen de karma en bewaken deze dag en nacht, een mensen leven lang.

In disharmonie leven
Soms als iemand in disharmonie leeft met zijn of haar jéjé (ziel) en karma (niet luistert naar zijn/haar innerlijke stem, intuïtie) wordt de communicatie lijn tijdelijk verbroken. De karma en de jéjé stoppen dan met boodschappen doorgeven aan de Djodjo. Men zegt dan soms dat de karma boos of vertoornd is, maar het is de jéjé. De karma is onzijdig en onkwetsbaar, het is Goddelijk en niet van de mens afhankelijk. Andersom is de mens wel afhankelijk van de karma. De jéjé van een mens kan vertoornd raken als de mens niet naar hem luistert en steeds verder van de karma en Anana (God) dreigt te geraken.

Herstel
De jéjé trekt zich dus tijdelijk terug, terwijl de Djodjo (hoofdwinti) probeert het contact te herstellen. Dit doet de Djodjo door in de dromen van de persoon allerlei kwesties voor te leggen. Doet de persoon vervolgens ondanks de waarschuwings/voorspellende/adviserende dromen niets om zijn/haar leven te verbeteren/veranderen, dan deelt de Djodjo straffen uit. De persoon in kwestie raakt in conflict met zijn innerlijk en zijn geweten en voelt zich gebroken. De kreet “je hebt het aan jezelf te danken” zal hij/zij vaak te horen krijgen van vrienden of familie. De Djodjo straft echter met tegenzin omdat hij als hoofdwinti, aan Anana beloofd heeft de persoon te beschermen en te verzorgen van conceptie tot de dood.

Zelf in de hand
Het heeft geen zin om jezelf af te vragen waarom Anana (God) allerlei wrede gebeurtenissen of (natuur)rampen op deze aarde toelaat. Het is de mens die alles in hier op aarde in de hand heeft en hoort te houden. We horen ten alle tijde naar onze innerlijke stem te luisteren. Maar vaak laten wij ons beïnvloeden door anderen, en negeren wij onze innerlijke stem die ons nooit zal bedriegen. Hoe vaak heb je niet achteraf gezegd “shit! iets in me zei dat ik het niet moest doen en toch heb ik het gedaan”!

Een winti-pré
Een winti-pré (dansritueel) is een uitgebreid dansritueel met een feestelijk karakter en dient als afsluiting van de behandeling van een bonuman. De hoofdpersoon nodigt daarbij zoveel mogelijk verwanten uit. Tijdens dit ritueel raakt de hoofdpersoon in trance. Tijdens deze trance kan men zien of de winti’s of yorka’s tevreden zijn over de eerder gehouden rituelen. Voor het oproepen gebruikt men het ritme van de drum. Op aanwijzing van de bonuman worden met de verschillende ritme’s de verschillende winti’s en yorka’s opgeroepen. De persoon die door een winti in bezit genomen is, moet op blote voeten en met los haar dansen. Bij zittende rituelen mag de hoofdpersoon de benen niet kruisen, anders zou de winti niet naar binnen kunnen als hij dat zou willen. De lichaamsopeningen zijn namelijk tevens de geestelijke poorten van het huis waarvan de kra huismeester is. Men beoordeelt de kundigheid van de bonuman en van de drummer vaak aan de hand van het aantal gasten dat tijdens de ceremonie in trance is geraakt.

Rituele kruidenbaden
Bij een kruidenbad (rituele wassing) binnen de winti cultuur, gebruikt men veelal een prapi (rituele waskom), die gevuld wordt met magische kruiden, heilige oliën, en andere ingrediënten met een geheime samenstelling. Dit wordt op ouderwetse wijze met de hand bereid. En gaat gepaard met het uitspreken van formules en gebeden. Een kruidenbad heeft het doel de mens te verrijken, beschermen of te reinigen.

Het verrijken
Met een kruidenbad ter verrijking van het zelve, is dit gunstig ter versterking van de spirituele kracht, die de mens met zich draagt. Dit kan men zien als winti’s maar de mens zelf heeft zo ook zijn/haar gaven die door middel van een kruidenbad zal worden versterkt. Ook de geluk en succes speelt hierbij een rol, en zal door middel van een kruidenbad worden versterkt. We zijn in het leven in het algemeen vooral fysiek bezig, maar we bestaan niet enkel uit een fysiek wezen, en zo is het dus eigenlijk van belang ook de spirituele kant van het zelve te verrijken en te onderhouden.

Bescherming
Ook wordt een rituele kruidenbad toegepast ter bescherming. Met name is dit bedoeld in spirituele zin. Door dit toe te passen houd het al het negatieve en ook de donkere kant van de magie op afstand. Ieder spirituele lichtwerker heeft wel eens te maken met de donkere kan die stagneert. Dit wordt door vele niet ingezien, omdat als men spreekt over spiritualiteit, men dit vooral tot de categorieën positief en speciaal toeschrijft. Maar zoals met alles in het leven heeft alles twee zijden, al wordt dit niet door een spirituele lichtwerker getoond. Dus een kruidenbad ter bescherming is ter versterking van het zelve met als doel al het negativiteit van andere mensen én negatieve geesten af te weren. In deze zin is men dus minder vatbaar voor negativiteit.

Reiniging
Het reinigen als doel binnen culturele kruidenbaden, is met name om jezelf te reinigen van al het negativiteit dat men heeft opgelopen in de loop van tijd. Negativiteit belemmerd de mens in het doen en laten, dus is het in principe genoodzaakt hiervan bewust te zijn en hier dus wat aan te doen wanneer men voelt dat belemmeringen teveel een rol spelen in het leven.

Waarom dromen wij?
Dromen, is een erg belangrijk aspect binnen de winti cultuur. Via deze wijze worden we voorzien van vele boodschappen waaronder waarschuwingen, voorspellingen, oplossingen voor problemen, etc. Hoe de dromen naar voren komen is afhankelijk van de dromer. Sommige dromers dromen symbolisch, andere letterlijk, andere dromen weer figuurlijk als in een fantasie. Maar hoe simpel een droom om mag zijn, iedere droom bevat een boodschap voor de dromer. Het is dus interessant voor zij die zich niet bewust zijn, stil te staan bij wat men droomt. Het is gunstig om de dromen te noteren, al zijn de dromen nog niet makkelijk te begrijpen door de dromer. Met de tijd zal dit steeds duidelijker worden, en dan kan men altijd terug kijken naar vorige dromen en ze dan later wel weten te vertalen… Zoals met alles is het de ontwikkeling, gaat dat gepaard met geduld en aandacht.

Zuiverheid
Soms herinnerd men de dromen niet, en denkt men dat hij/zij niet heeft gedroomd. Dromen doet men vaak genoeg, en wat relevant is voor de dromer, komt meer naar buiten als herinnering bij het wakker worden. Om zuiver te dromen dient men ook zuiver (en bewust) te leven. Dit brengt niet alleen een sterkere herinnering van dromen tot stand, maar ook een versterking in het bewustzijn en de eenheid met het innerlijke zelf.

Instinct
Het innerlijke zelf (de instinct) is de stem die u van te voren verteld dat iets niet goed is, dat u liever iets niet kunt doen, of de stem die u verteld liever vandaag thuis te blijven. Het innerlijke zelf wordt zo ook beïnvloed door de winti’s. Zo kan men ook wel stellen dat winti’s de mens gevoelens geven, die de mens vervolgens bij stuurt en zodoende de mens op het juiste pad houd. Net zo, hebben dromen dus ook invloed op de mens. Dit zijn als het ware boodschappen van het innerlijke zelf en winti’s, voor de dromer.

Voor hulp en begeleiding binnen bepaalde dromen, kunt u eventueel contact opnemen met ons, of door een vraag te stellen over een droom per mail.